Zapomniana eksterminacja polskich elit

Jednym z symboli eksterminacji polskich elit w przestrzeni publicznej jest Sonderaktion Krakau – aresztowanie profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego, którzy następnie zostali osadzeni w L Sachsenhausen. Protesty zachodniej opinii publicznej doprowadziły do zwolnienia większości aresztowanych po kilku miesiącach, jednak spośród 183 zatrzymanych 20 nie przeżyło. Niemieccy okupanci nie byli zadowoleni z przebiegu akcji i po wkroczeniu Niemców do Lwowa Hans Frank miał instruować podwładnych: „Nie wysyłajcie nikogo więcej do obozów koncentracyjnych w Rzeszy, lecz sprawę załatwiajcie tutaj, na miejscu”. Kaźń polskich uczonych z lwowskich uczelni (Uniwersytetu Jana Kazimierza, Politechniki Lwowskiej oraz Akademii Medycyny Weterynaryjnej) przeprowadzono nocą z 3 na 4 lipca 1941 roku. Profesorów brutalnie aresztowano, a następnie rozstrzelano na Wzgórzach Wuleckich. Zginęło 22 wybitnych naukowców, a wśród nich m.in.: prawnik Roman Longchamps de Berier, lekarz Włodzimierz Sieradzki, matematycy Antoni Łomnicki i Włodzimierz Stożek, chemik Stanisław Piłat, stomatolog Antoni Cieszyński, chirurg Władysław Dobrzaniecki, geodeta Kasper Weigel, pisarz Tadeusz Boy-Żeleński. Były premier i profesor Politechniki Lwowskiej Kazimierz Bartel został zamordowany 26 lipca 1941 roku. Niemcy mieli ułatwione zadanie, ponieważ – według wspomnień Karoliny Lanckorońskiej – listy proskrypcyjne lwowskich profesorów przygotowali ukraińscy studenci związani z Organizacją Ukraińskich Nacjonalistów. Mieli oni realizować polecenie Stepana Bandery, aby „zbierać dane personalne o wszystkich wybitnych Polakach i zestawiać czarne listy”. Sprawcy mordu na polskich profesorach nigdy nie ponieśli odpowiedzialności za swoje czyny, a ślady zbrodni przez lata zacierano. Mord profesorów na Wzgórzach Wuleckich zajmuje stosunkowo niewiele miejsca w zbiorowej pamięci Polaków. Okazały pomnik upamiętniający ofiary odsłonięto we Lwowie dopiero w 2011 roku, ale brakuje na nim pełnej informacji o ofiarach oraz sprawcach tej zbrodni. Pamiętajmy o tej zbrodni!

O autorze: Józef Wieczorek

W XX w. geolog z pasji i zawodu, dr, b. wykładowca UJ, wykluczony w PRL, w czasach Wielkiej Czystki Akademickiej, z wilczym biletem ważnym także w III RP. W XXI w. jako dysydent akademicki z szewską pasją działa na rzecz reform systemu nauki i szkolnictwa wyższego, założyciel i redaktor Niezależnego Forum Akademickiego, autor kilku serwisów internetowych i książek o etyce i patologiach akademickich III RP, publicysta, współpracuje z kilkoma serwisami internetowymi, także niezależny fotoreporter – dokumentuje krakowskie ( i nie tylko) wydarzenia patriotyczne i klubowe. Jako geolog ma wiedzę, że kropla drąży skałę.