Dziś w niedzielę 19 kwietnia przypada wspomnienie św. Ekspedyta. To wciąż mało znany w Polsce święty, choć ma odpowiednika pod polskim imieniem Wierzyn (czyżby od tego pochodził krakowski Wierzynek?).
Św. Ekspedyt – rycina XIX w.
Kult św. Ekspedyta rozwinął się w średniowiecznym Turynie, a później we Francji, ale wzmianki o nim można znaleźć w pismach z V w. Potem całkowicie przygasł, aż do ponownego ożywienia w XVII w., głównie w Niemczech i na Sycylii. Obecnie jego kult jest bardzo żywy szczególnie w Rzymie, ale także w Brazylii, Argentynie, Chile, na Filipinach, w Reunion i w Polsce. Jest patronem żeglarzy, handlowców, studentów i egzaminatorów. Wzywany jest też w ciężkich i trudnych sprawach, np. w procesach, przy poszukiwaniu zgub, w rozlicznych cierpieniach, burzach, zarazach, pożarach, powodziach itp. Znana jest jego pomoc w nawracaniu grzeszników, jednaniu zwaśnionych i łagodzeniu sporów. Jego wstawiennictwo jest skuteczne w wypadkach beznadziejnych, tak, że nazwano go “Świętym XI godziny”, tj. w sensie biblijnym – ostatniej godziny przed nastaniem nocy, bo wysłuchuje także i tych, którzy w ostatniej chwili do niego w potrzebie się uciekają.
Ekspedyt był rzymskim legionistą, dowódcą wojska i w czasach pozornej wolności religijnej – chrześcijaninem. Jego chrześcijański legion XIII z Mityleny dokonał w 274 r. cudu swoimi modłami, kiedy cesarz Aurelian (270-275 n.e) prowadził wojnę z Markomanami (dzisiejsze Czechy). Żołnierze Ekspedyta wyprosili swymi modłami u Boga obfity deszcz i grad, a błyskawice
S._Expeditus, XVIII w., autor nieznany. Muzeum diecezjalne w Grazu.
tak oślepiły nieprzyjaciela, że poniósł klęskę. Cesarz wydał wtedy edykt na pochwałę chrześcijan, a bohaterski legion XIII obdarzył tytułem “Legii Piorunującej”. Ekspedyt stał się dla żołnierzy symbolem zwycięstwa i moralności żołnierskiej, a przykładem swojego życia pociągał innych do Boga. Jednak już dziesięć lat później, gdy w 285 r. na tronie rzymskim zasiadł cesarz Dioklecjan, zaczęły się gwałtowne prześladowania chrześcija. Cesarz rozkazał, by wszyscy żołnierze składali ofiary rzymskim bogom, nakazał też spalenie chrześcijańskich kościołów i religijnych ksiąg chrześcijańskich. Ale Ekspedyt zerwał z muru w Mitylene cesarski rozkaz i publicznie go zniszczył. Został za to umęczony wraz z pięcioma towarzyszami w 303 r. Święci Ekspedyt, Ermogen, Kajus, Aristonikus, Rufus i Galatus jednego dnia otrzymali koronę męczeńską.
Św. Ekspedyt przedstawiany jest jako legionista w zbroi. W lewej ręce trzyma palmę męczeństwa, a w prawej krzyż z łacińskim napisem “hodie” – dziś. Stopą depcze kruka, który w dziobie ma szarfę z napisem: “cras” – jutro. Wiąże się to z legendą, że w dniu, w którym Ekspedyt postanowił przyjąć chrzest, diabeł przybrawszy postać wrony (lub kruka) namawiał go do wstrzymania się z decyzją do następnego dnia (cras). Ekspedyt zmiażdżył go jednak stopą, mówiąc, że właśnie dzisiaj (hodie) chce zostać chrześcijaninem.
Jedyny w Polsce ołtarz św. Ekspedyta znajduje się w niszy na lewo od wejścia do kościoła Zbawiciela w Warszawie.
Pokutujący Łotr
(pisząc ten tekst posługiwałem się artykułem z Internetowej Liturgii Godzin: Św. Ekspedyt 19 kwietnia https://www.brewiarz.katolik.pl/czytelnia/swieci/04-19b.php3
Dodaj komentarz