Smutny to fakt, że do tej pory nie mamy laureata Nagrody Nobla pracującego w Polsce w dziedzinie naukowej. „The Economist” uznał, że jesteśmy największym przegranym emigracji naukowej, bo kilkunastu noblistów urodziło się na terenach Polski, ale żaden z polskich (polskiego pochodzenia) naukowców nie otrzymał Nobla za badania prowadzone na terytorium Polski. W końcu i najbardziej polska noblistka Maria Skłodowska-Curie badania prowadziła we Francji. Miałby szanse Nobla z fizyki otrzymać Marian Smoluchowski, ale przedwcześnie pokonały go bakterie w Dolinie Prądnika. Stefan Banach, mimo że genialny, zajmował się matematyką, więc był bez szans. Rudolf Weigl, który z pochodzenia był Austriakiem, ale wybrał narodowość polską, wielokrotnie był nominowany do nagrody, ale jej nie otrzymał. W czasie okupacji, bo nie chciał być Niemcem, a po wojnie go blokowano, bo uznano za kolaboranta („kolaborował” z AK), podobnie jak Jana Czochralskiego, wypędzonego po wojnie z Politechniki Warszawskiej. Kilku wybitnych naukowców jednak zgłaszano do Nobla, ale bezskutecznie. W ostatnich latach m.in. Aleksandra Wolszczana, ale ten, jak sam przyznawał, nie osiągnąłby tego, co osiągnął, bez współpracy z SB, więc chyba by musiał się podzielić nagrodą z oficerem prowadzącym. W historii mieliśmy jednak człowieka –Witolda Zglenickiego, zwanego „polskim Noblem” (współpracował z Alfredem Noblem) –finansującego w niemałym stopniu naukę (kasa im. Mianowskiego) w „zabranej Polsce”. Teraz mamy co prawda takich, co wiedzę mają, ale filantropami być nie mogą, bo wiedzę muszą oddawać hierarchom w ramach „dostaw obowiązkowych”. Akademicy nieraz argumentują: „Dajcie nam pieniądze, a Noble same przyjdą”. Kto udowodni, że nie. Dziś w nauce pracuje się zespołowo i jest to kosztowne, ale u nas w ramach naprawiania patologii nauki preferowane/nagradzane są prace indywidulane, więc o Noblu możemy sobie jeno marzyć, ale są to marzenia nierealne. Kto chce walczyć o Nobla, musi wyjeżdżać z Polski, tak jak było wtedy, kiedy Polski na mapach nie było. Teraz Polska jest, ale w tej Polsce nie ma klimatu dla nauki.
Z kandydatami teoretycznie nie było tak źle …wypowiadam się tu głownie nt fizyki bo jest mi to najbliższe – np Zygmunt Wróblewski (ale niestety zmarł w wyniku pożaru w laboratorium w 1888r jeszcze przed ustanowieniem Nagrody Nobla w 1901r) ale jego wspólpracownik Karol Olszewski był nominowany 6 krotnie. W zakresie fizyki niskotemperaturowej nagrodę dostał Holender Heike Kamerlingh Onnes.Tutaj znow zagrały rolę wzgledy polityczno-religijne – w protestanckiej Szwecji nie mogło byc nagrody dla kogoś z katolickich Austro-Węgier. W zakresie fizjologii lub medycyny nominowany był (za swoje badania nad chlorofilem) Leon Marchlewski (brat komunistycznego piekłoszczyka Juliana Marchlewskiego) ale też nie przeszło z podobnych powodów…Fizyków było wiecej – w czasach PRL Leopold Infeld (w dziedzinie teorii wględności), Marian Danysz i Jerzy Pniewski (w dziedzinie fizyki jadrowej) ale po co dawać Nagrodę Nobla komuś z kraju komunistycznego? A w późniejszych latach Andrzej Trautman (fale grawitacyjne) no i Artur Ekert (kryptografia kwantowa). Ale przyczyny dokładnie te same…
Zgadzam się w 100%
PS
1.
Za punktozę Nobla nie dają. A to od czasów ministry Ku***ckiej (oprócz chronicznego niedofinansowania powodującego że naukowcy musza odpier****ć fuchy dla utrzymania rodziny zamiast zajmowac sie nauką) jest korzeniem wszelkiego zła – plasterkowanie publikacji (czyli “taktyka salami”) aby uzyskac więcej punktów do oceny okresowej i ewaluacji.Czyli dochodzimy do roli uwarunkowań ustawowych i otoczenia prawnego, uchwalanego przez idiokratyczny sejm Najjaśniejszej RP
2.
Kto ma planować i finansowac badania podstawowe (bo za to dają Nobla a nie za badania stosowane) w sytuacji gdy polski przemysł został sprowadzony w najlepszym przypadku do montowni koncernów zachodnich – a w gorszym do roli centrów magazynowo-logistycznych. i to za zgoda praktycznie wszystkich polskojęzycznych (bo słowo “polskich” nie przechodzi mi w tym przypadku przez gardło) rządów po 1939r. Mamy byc montownią Europy i tyle ..
3.
Czego spodziewać sie po polskiej nauce jak w 1945 straciliśmy 2 z 4 ośrodków akademickich (Lwów i Wilno) , wcześniej była Sonderaktion Krakau, Intelligenzaktion AB, masakra na Wzgórzach Wuleckich) a częściowa(!) odbudowa po 1945 oparta była na już na wzorcach stalinowskich. Jakos w krajach mających wiecej noblistów czegoś takiego nie bywało … Więc w tej sytuacji nie ma sie co dziwić czystkom gomułkowsko-jaruzelskim i ich skutkom trwajacym do dzisiaj przy zaczadzeniu obecnych i poprzednich elit politycznych?